Doskonały w pielęgnacji Stomii.

Powiedziano Ci, że będziesz miał stomię

Informacje, które czytasz zostały napisane przez młode osoby  chorujące na zapalenie jelita grubego i dotyczą wszystkich aspektów życia po operacji wyłonienia stomii, na przykład takich jak co można jeść, jaką aktywność fizyczną można podejmować, jak spędzać wakacje.

Pamiętaj, że informacje na temat jak żyć ze stomią możesz uzyskać z różnych źródeł, możesz również porozmawiać na ten temat ze swoją pielęgniarką stomijną.

Zapewne kiedy usłyszałeś, że musisz mieć wyłonioną stomię, poczułeś się zmieszany, zły i najprawdopodobniej nie miałeś pojęcia co to dokładnie znaczy. Pewnie usłyszałeś, że będziesz musiał używać worka.

Może wtedy pomyślałeś:

„Czy to znaczy, że będę potrzebował worka na zakupy by zrobić kupę?”
„Jak ten worek wygląda?”
„Czy będę mógł wybrać worek?”
„Gdzie będzie ten worek?”

Jako nastolatek, możesz myśleć, że dorośli nie są w stanie zrozumieć Twoich uczuć związanych z posiadaniem stomii. Personel medyczny, który się Tobą opiekują ma doświadczenie w pracy z osobami w Twoim wieku, którym wyłoniono stomię i będzie mógł pomóc Tobie i Twoim rodzicom. Jeśli czegoś nie wiesz pytaj.

Jeśli chcesz porozmawiać z rówieśnikami, którzy mają stomię, omów to ze swoją pielęgniarką, ona spróbuje zorganizować takie spotkanie. Może prościej będzie skontaktować się z nimi z użyciem komunikatorów internetowych czy też maila.

Istnieją także grupy wsparcia, do których możesz się przyłączyć. Możesz wziąć udział w spotkaniu takiej grupy, lub przy pomocy internetu porozmawiać z jej członkami na czacie lub forum.
(Prawdopodobnie korzystasz z internetu lepiej niż większość dorosłych, jeśli jednak na stronie internetowej znajdziesz coś co Cię zaniepokoi porozmawiaj o tym z dorosłą osobą).

POCZĄTEK

Wokół Ciebie będzie mnóstwo osób, które będą przygotowywały Cię do operacji i zajmowały się Tobą po niej. Większość z nich na pewno poznałeś wcześniej, na przykład wtedy gdy zdiagnozowano u Ciebie zapalenie jelita grubego. Będą to:

  • Gastroenterolog
  • Pielęgniarka gastroenterologiczna
  • Chirurg
  • Pielęgniarka stomijna
  • Psycholog/psychoterapeuta/psychiatra
  • Pielęgniarki szpitalne
  • Nauczyciele
  • Masażysta

Głównym ich zadaniem będzie zapewnienie Ci opieki, przekazanie niezbędnych informacji, udzielenie Ci emocjonalnego wsparcia, byś zaadoptował nową sytuację, w której się znalazłeś po operacji wyłonienia stomii, a także pomogą wrócić Ci do codziennego życia.

Dlaczego potrzebuję informacji przed operacją?

Wiedza na temat tego, co się będzie z Tobą działo dzień po dniu, pomoże Ci w czasie rekonwalescencji. Zapewni też Tobie i Twoim rodzicom czas na przemyślenia i dyskusję na temat obaw, które możesz mieć w związku z operacją. Uzyskane informacje pozwolą zrozumieć Ci konieczność przeprowadzenia operacji wyłonienia stomii.

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA DOTYCZĄCE STOMII

Co to jest stomia?

perfect stomaSłowo „stomia” pochodzi z greki i oznacza „usta” lub „otwór”. Wyłonienie stomii to zabieg polegający na wyprowadzeniu fragmentu jelita poprzez mięśnie brzucha na jego powierzchnię. Następnie jelito przecina się tworząc stomię, którą przyszywa się do brzucha. Stomia może być pętlowa (czasowa) lub końcowa (stała).

U pacjentów chorujących na zapalenie jelita grubego zwykle wyłania się ileostomię; chociaż w niektórych przypadkach konieczne może być wyłonienie kolostomii.
Ta broszura zawiera informacje na temat ileostomii i zapalenia jelita grubego.

Co to jest ileostomia?

Ileostomią określa się stomię wyłonioną na jelicie cienkim. Treść jelitowa wydobywająca się z ileostomii jest zwykle rzadka i swoją konsystencją przypomina rzadką owsiankę. Od swojej pielęgniarki stomijnej/dietetyka/ gastroenterologa uzyskasz informacje na temat produktów, które powinieneś jeść i pić by doprowadzić do zagęszczenia stolca.

W którym miejscu zostanie wyłoniona stomia?

Zwykle ileostomię wyłania się po prawej stronie brzucha, w połowie odległości między pępkiem a kością biodrową. Miejsce wyłonienia stomii zależy od linii Twojego pasa, zwykle wyłania się stomię w takim miejscu by było Ci wygodnie. Pielęgniarka stomijna doradzi Ci wybór miejsca wyłonienia sotmii, tak by było ono dostosowane do stylu Twoich ubrań, codziennej aktywności, hobby itp. Właściwe miejsce wyłonienia stomii gwarantuje prawidłowe jej funkcjonowanie, zapewnia prawidłową pielęgnację stomii i zapewnia wysoką jakość i komfort życia.

Wybierając miejsce wyłonienia stomii, powinieneś pamiętać, że ciągle rośniesz i kształt Twojego ciała ulega nieustannym zmianom.

Na dzień przed operacją pielęgniarka stomijna zaznaczy na Twoim brzuchu kropkę w miejscu, w którym chirurg wyłoni stomię.

Jak wygląda stomia?

Stomia to fragment jelita, więc jest różowa, miękka i wilgotna i ma różną wysokość. Kształt, wygląd i wysokość stomii jest kwestią indywidualną. Stomia odstaje od brzucha, by treść jelitowa która się z niej wydostaje nie miała kontaktu ze skórą, tylko trafiała bezpośrednio do worka stomijnego. Wysokość stomii zależy w dużej mierze od chirurga wykonującego operację. Mimo, że stomia odstaje od skóry brzucha nie będzie widoczna spod Twoich ubrań. Po operacji stomia jest opuchnięta, ale w ciągu 6-8 tygodni od operacji stomia się zmniejszy.

Co sprawia, że stomia się nie porusza?

Po wyłonieniu stomia jest przyczepiona do skóry za pomocą szwów. Użyte szwy są rozpuszczalne, więc po pewnym czasie same się rozpuszczą. Stomia przyrośnie do skóry, więc nie musisz się obawiać, że będzie się przemieszczać lub wypadnie.

Czy będę ją czuł?

Stomia nie ma zakończeń nerwowych, więc dotykając jej nie odczuwa się bólu. Jest miękka w dotyku. Pamiętaj: jeśli nie jesteś zadowolony z zaznaczonego miejsca, w którym zostanie wyłoniona stomia, porozmawiaj ze swóją pielęgniarką – uwzględni ona Twoje uwagi w takim zakresie w jakim będzie to możliwe.

Którędy będzie wydostawał się stolec?

Stolec będziesz oddawał przez stomię do worka stomijnego, który będzie przyklejony do Twojego brzucha. Będziesz używał worka odpuszczalnego, który należy opróżniać średnio 4 do 6 razy dziennie, w zależności od tego co jesz i pijesz. Worek stomijny można wymieniać codziennie, raz na dwa dni, pielęgniarka stomijna doradzi Ci jak często go wymieniać.
Sprzęt stomijny wykonany jest z materiału przyjaznego dla skóry i nie powoduje podrażnień skóry. Przed operacją pielęgniarka pokaże Ci różne rodzaje sprzętu stomijnego. Pielęgniarka stomijna jeszcze przed operacją nauczy Cię jak prawidłowo opróżniać worek stomijny i jak go wymieniać. Po operacji, pielęgniarka będzie pomagać Ci opróżniać i zmieniać worek stomijny.

Kiedy przed operacją pielęgniarka pokaże Ci jak wymieniać i opróżniać worek stomijny powinieneś sam spróbować jak to się robi. Doda Ci to pewności przy wymianie sprzętu stomijnego w sytuacji gdy będziesz już po operacji i będziesz miał wyłonioną stomię.

Zmiana i opróżnianie worka stomijnego po raz pierwszy może być trudne – nie zniechęcaj się – pamiętaj, że jest to nowa sytuacja dla Ciebie.

Na rynku dostępne są różne rodzaje worków stomijnych, różnią się wielkością i kształtem, wybierz taki, który pasuje Tobie najbardziej.

Czy mogę się kąpać/brać prysznic?

Tak.

  • Wielu pacjentów wymienia worek stomijny w czasie kąpieli/ brania prysznica
  • Możesz się kąpać/brać prysznic z workiem stomijnym lub bez niego
  • Stomia pracuje w różnym rytmie, jest bardziej aktywna po posiłku, dlatego większość osób preferuje kąpiele/branie prysznica w czasie, gdy stomia jest mniej aktywna, rano lub wieczorem, przed jedzeniem
  • Jeśli chcesz kąpać się / brać prysznic z workiem stomijnym powinieneś zakleić filtr w worku, by zabezpieczyć go przed wilgocią – specjalne naklejki znajdziesz w opakowaniu z workami stomijnymi
  • W trakcie kąpieli/brania prysznica worek stomijny się nie odklei i nie odpadnie
  • Po kąpieli powinieneś wytrzeć go ręcznkiem, możesz też użyć suszarki do włosów jak wolisz

Po pewnym czasie nauczysz się kiedy Twoja stomia pracuje bardziej aktywnie, a kiedy jest mniej aktywna. Po kąpieli/braniu prysznica worek stomijny może lepiej przylegać do skóry i możesz mieć trudności z jego odklejeniem.

Czy będę miał kontrolę nad pracą stomii?

Nie będziesz mógł kontrolować pracy stomii, dlatego że stomia jest nieumięśniona, więc nie będziesz mógł zatrzymać wydostającego się z niej stolca. Stomia pracuje z różną aktywnością. Jest bardziej aktywna po posiłku (około 1-3h) potem staje się mniej aktywna.
Niektóre pokarmy mogą powodować biegunki, a niektóre nadmierne zagęszczenie stolca

Którędy wydostają się bąki?

Podobnie jak stolec gazy będą wydostawać się przez stomię. Każdy worek stomijny ma specjalny filtr przez który gazy będą wydostawały się z worka stomijnego, filtr również neutralizuje nieprzyjemne zapachy.
Stolec nie wydostanie się przez filtr.

Czy stomia ma zapach?

Jeśli masz właściwie dobrany sprzęt stomijny nie poczujesz żadnych zapachów wydostających się ze stomii. W przypadku ileostomii, wydalany przez nią stolec pachnie mniej niż w przypadku normalnego stolca.

Jak mam opróżniać worek stomijny?

Worek stomijny można opróżniać bezpośrednio do muszli klozetowej, w zależności od tego jak Ci jest wygodnie możesz to robić siedząc lub stojąc.
W zależności od tego co piłeś i jadłeś będziesz musiał opróżniać worek stomijny od 4 do 6 razy dziennie. (Może Ci się wydawać, że to strasznie często. Zauważ, że mocz w ciągu dnia oddajesz częściej) Jeśli złapiesz infekcje wirusową, możesz produkować więcej stolca, więc będziesz musiał częściej opróżniać worek stomijny.
Jesłi zauważysz, że ilość wydalanego przez Ciebie stolca znacznie wzrasta skontaktuje się ze swoją pielęgniarką lub lekarzem.

Czy inni ludzie będą wiedzieli, że mam stomię?

Aktualnie dostępny na rynku sprzęt stomijny jest bardzo dyskretny i na pewno nikt nie zauważy go spod Twojego ubrania. Ludzie dowiedzą się, że masz stomię tylko wtedy kiedy uzyskają taką informację od Ciebie (przeczytaj rozdział Co mam powiedzieć przyjaciołom? Str.9)

Czy będę mógł nosić moje zwykłe ubrania?

W zależności od miejsca wyłonienia stomii możesz musieć zmodyfikować odrobinę swoje ubrania. Ogólnie posiadanie stomii minimalnie wpływa na Twój styl ubierania.
Oto przykładowe ubrania, które prawdopodobnie będziesz musiał dostosować do nowej sytuacji: bikini, topy, spodenki kąpielowe, jeansy biodrówki.

Jak mam zmieniać worek stomijny?

Worek stomijny normalnie zmienia się w toalecie. Poniżej wypisano wszystkie niezbędne rzeczy do wymiany worka stomijnego:

  • Nowy worek stomijny,
  • Torba na zużyty worek stomijny
  • Mała miseczka z ciepłą wodą
  • Nożyczki
  • Chusteczki zmywające
Generalnie dobrze jest opróżnić worek stomijny przed jego wymianą. Łatwiej będzie Ci go wymienić.
Jeśli masz przygotowane wszystkie niezbędne rzeczy do wymiany worka stomijnego możesz przystąpić do jego wymiany. Delikatnie odklej worek stomijny. Następnie złóż go na pół i umieść w torbie na zużyty worek stomijny
Przy użyciu chusteczek zmywających umyj skórę wokół stomii. Następnie dokładnie osusz skórę.
Naklej worek stomijny zaczynając od dołu do góry. Pamiętaj aby wycinany w płytce otwór dokładnie odpowiadał wielkości i kształtowi stomii, powinien być o 2 mm większy niż stomia by zapobiec otarciom i podkrwawianiu stomii.
Dokładnie dociśnij płytkę worka stomijnego, zaczynając od miejsca wokół stomii do brzegu płytki
Zamknij zapięcie worka stomijnego. Wszystkie śmieci umieść w worku na zużyty worek stomijny i wyrzuć do kosza na śmieci

Jak będę się czuł ze stomią?

W pierwszej chwili po operacji możesz reagować nie tak jak Ci się wydawało wcześniej. Zupełnie naturalne jest to, że będziesz smutny i będziesz szukał odpowiedzi na pytanie „Dlaczego ja?” Pamiętaj, że nie jesteś sam, chociaż możesz tak myśleć. Możesz czuć potrzebę porozmawiana z kimś kto wcześniej przeszedł przez to samo i doskonale zrozumie Twoje uczucia. NIE MA NIC ZŁEGO W TYM, ŻE PŁACZESZ. NIE CZYNI CIĘ TO SŁABSZYM.

Po operacji wyłonienia stomii możesz czuć się różnie. Możesz czuć ulgę w związku z tym, że nie masz już biegunek, bóli brzucha i nie musisz często odwiedzać toalety.

Toaleta przestanie być Twoim najlepszym przyjacielem

Możesz czuć się zły i oburzony, że musisz mieć stomię. Stomię wyłoniono Ci dlatego, by poprawić jakość Twojego życia i po to byś mógł wrócić do wszystkich aktywności, które podejmowałeś nim zachorowałeś. Spróbuj przypomnieć sobie ostatni moment kiedy czułeś się naprawdę dobrze i porównaj to z obecną chwilą.

Naturalne jest także to, że możesz czuć się zagubiony z powodu posiadania stomii i trudno Ci będzie wyobrazić sobie jak teraz będzie wyglądać Twoje życie.

Wszystkie te uczucia są zupełnie naturalne, a personel medyczny uczyni wszystko byś poradził sobie z tymi emocjami. Rozmawiając o swoich obawach przezwyciężysz je. Nauka życia ze stomią nie trwa jedną dobę, wymaga czasu. Może minąć rok nim przyzwyczaisz się do tego, że masz stomię. Istotne jest byś mówił o swoich obawach, porozmawiaj o nich ze swoimi rodzicami, swoją pielęgniarką lub lekarzem, pomogą Ci je przezwyciężyć. Czasami samo wypowiedzenie czegoś na głos sprawia, że czujesz się tak jakby kamień spadł Ci z serca.

Możesz poprosić o pomoc psychologa, który pomoże Ci poradzić sobie z uczuciami.

Jeśli chcesz pielęgniarka stomijna może skontaktować Cię z osobami w Twoim wieku, które przeszły tę samą operację, możesz z nimi podzielić się swoimi dościwadczeniami.

Pamiętaj: Ukrywanie własnych uczuć, przez dłuższy czas, na pewno Ci nie pomoże

Doświadczenia pacjentów związane z zaakceptowaniem stomii/uczucia

Co powiem moim przyjaciołom?

Poniżej zamieszczono wypowiedzi pacjentów u których przeprowadzono operację wyłonienia stomii z powodu zapalenie jelita grubego.

Nienawidziłem myśli o tym, że mam stomię, ale teraz czuję się dobrze i wróciłem do szkoły. Stomia nie przeszkadza mi. Moi najbliższi przyjaciele wiedzą, że mam stomię i jest spoko!

Bardzo długo nie mogłam pogodzić się z tym, że mam stomię. Teraz czuję się z tym lepiej. Chciałabym, by operację przeprowadzono u mnie dużo wcześniej.

Wszyscy moi przyjaciele chcieli obejrzeć moją stomię i bliznę. Powiedzieli, że wygląda super, a ja od razu poczułem się lepiej.

Nie muszę już szukać najbliższej toalety.

Od czasu operacji, nie muszę przyjmować już żadnych leków.

Nie możesz powiedzieć mam stomię, chyba że ja powiem to Tobie.

Po operacji prościej mi zarządzać własnym czasem- nikt nie zauważył, że mam stomię

Wiem z własnego doświadczenia, że bliscy przyjaciele wspierali mnie w mojej chorobie i to nie zmieniło się po operacji. Jeśli coś się zmieniło, to tylko to,  że teraz wspierają mnie bardziej.

Związki

Związki i wzajemne relacje z ukochanymi osobami, przyjaciółmi i rówieśnikami są bardzo ważną częścią życia. Dużo osób zaraz po operacji wyłonienia stomii obawia się, że fakt posiadania stomii popsuje ich relacje z innymi osobami. W rozdziale tym znajdziesz pomocne informacje, które pomogą Ci poradzić sobie ze związkami po operacji wyłonienia stomii.

W okresie dojrzewania, Twoje ciało podlega wielu zmianom. To zupełnie naturalne i wszyscy Twoi przyjaciele, przechodzą przez to samo. Dla Ciebie, proces dojrzewania może być trudniejszy, gdyż poza zwykłymi zmianami musisz zaakceptować również nowy wygląd swojego ciała związany z tym, że masz stomię.

Z powodu choroby (zapalenie jelta grubego) czułeś się źle, opuszczałeś wiele zajęć w szkole i rzadko spotykałeś się z przyjaciółmi, a Twoje życie uzależnione było od położenia najbliższej toalety – to wszystko powodowało, że czułeś się mniej pewny siebie niż Twoi rówieśnicy.
Zaakceptowanie tego, że masz stomię jest trudne w każdym wieku. Ale kiedy będziesz miał już stomię, zobaczysz, że możesz więcej czasu spędzać z rówieśnikami, normalnie uczęszczać do szkoły i podejmować inne aktywności. Gdy przytrafi się kiepski dzień, przypomnij sobie, jak wyglądało Twoje życie przed operacją i jak operacja wyłonienia stomii poprawiła jego jakość. Pomoże Ci to zaakceptować fakt posiadania stomii i pogodzenia się z tym jak teraz wygląda Twoje ciało. Zawsze możesz też porozmawiać z rodzicami, rodziną, nauczycielem, pielęgniarką  czy też z lekarzem.

Największym problemem młodych ludzi jest obawa o to, jak posiadanie stomii wpłynie na ich związki i życie intymne w przyszłości. Powiedzieć nowym dziewczynie/chłopakowi, że ma się stomię jest trudne, ale szczerość jest w związkach najważniejsza. Należy wytłumaczyć, co tak naprawdę oznacza posiadanie stomii. Ważne jest także wyjaśnienie powodów, dla których wyłoniono u Ciebie stomię i jak wyglądało Twoje życie przed operacją.

Należy powiedzieć wszystko przed rozpoczęciem współżycia lub przed rozpoczęciem poważnego, stałego związku. Jeśli nie wiesz jak to zrobić, możesz poradzić się swojej pielęgniarki, grupy wsparcia, rodziców lub przyjaciół. Przed powiedzeniem o wszystkim partnerowi, przećwicz to co chcesz powiedzieć. Możesz najpierw powiedzieć swoim przyjaciołom, pielęgniarce, lub po prostu powiedzieć to na głos.

Czasami zdarza się, że operacja wyłonienia stomii może wpływać na płodność. Nie dzieje się tak zawsze. Twój lekarz, pielęgniarka powinni Ci o tym poinformować jeśli tak się stało, nie obawiaj się o to zapytać.

Jeśli masz problem z akceptacją swojej stomii skontaktuj się ze swoja pielęgniarką lub lekarzem postarają się  Ci pomóc, lub poradzą z kim powinieneś porozmawiać o swoich uczuciach. Możesz także skontaktować się z grupą wsparcia – sprawdź potrzebne informacje na końcu tej broszury.

Jeśli chcesz, jeszcze przed operacją Twoja pielęgniarka może zorganizować spotkanie z osobą w  Twoim wieku, która przeszła podobną opercję. Dyskusja z rówieśnikiem może być bardzo pomocna i może przygotować Cie do tego jak możesz się czuć po operacji i jak będzie wyglądało Twoje życie ze stomią.

Powrót do szkoły

Powrót do szkoły po jakiejkolwiek operacji jest trudny, a powrót do szkoły po operacji wyłonienia stomii, która zmienia wygląd Twojego ciała, może być wręcz przerażający.
U młodych ludzi, u których istnieje konieczność wyłonienia stomii, zabieg ten jest operacją planowaną. Oznacza to, że tak jak i sama operacja tak i Twój powrót do szkoły można zaplanować co znacznie zmniejsza stres związany z tym powrotem. Ważne jest by, któryś z Twoich nauczycieli lub wychowawca został przez Ciebie wcześniej poinformowany o planowanym zabiegu chirurgicznym, gdyż po Twoim powrocie do szkoły, będzie mógł udzielić Ci niezbędnego wsparcia.
Powodem, dla którego przeprowadza się u Ciebie operację wyłonienia stomii jest przede wszystkim zredukowanie objawów Twojej choroby, poprawienie jakości Twojego życia, co pozwoli Ci na aktywniejszy udział w życiu szkoły.
Nie musisz o zabiegu informować wszystkich nauczycieli i kolegów z klasy. Wybierz osoby, którym powiesz. A ze swoim nauczycielem i pielęgniarką szkolną ustalcie indywidualny plan Twojego powrotu do szkoły.
Po operacji, Twoi rodzice powinni poinformować nauczyciela, że przez okres 6-8 tygodni nie będziesz chodził do szkoły. Przez ten czas powinieneś uczyć się w domu (indywidualny tok nauczania). Jeśli wspólnie z rodzicami i nauczycielem ustalicie to wcześniej nie powinno być żadnego problemu z prostą organizacją domowego nauczania. Powrót do szkoły powinien odbywać się stopniowo, na przykład powinieneś przez pierwsze dwa tygodnie po powrocie uczestniczyć w połowie zajęć szkolnych. Po 4 tygodniach powinieneś być na siłach uczestniczyć we wszystkich zajęciach szkolnych. Jeśli po tym czasie nie masz wystarczająco dużo sił do pełnego powrotu do szkoły skontaktuj się ze swoją pielęgniarką lub lekarzem, oni udzielą Ci rady.

Aktywność społeczna- ograniczenia

Najczęstsze pytanie zadawane przez nastolatków brzmi „Czego nie mogę robić w związku z tym, że mam stomię?”. Odpowiedź jest prosta, jedyny sport, którego nie możesz uprawiać to boks, bo wtedy narażasz się na ciosy.

Jeśli potrzebujesz rady dotyczącej  innych sportów takich jak rugby, piłka nożna, koszykówka lub sztuki walki, przed podjęciem treningów skontaktuj się ze swoją pielęgniarką, od której otrzymasz szczegółowe informacje.

Bez żadnych ograniczeń możesz pływać. Pamiętaj tylko, żeby przed pójściem na basen opróźnić worek stomijny.

Podciekanie treści jelitowej

W czasie pobytu w szpitalu pielęgniarka nauczyła Cię jak prawidłowo zmieniać worek stomijny i jak pielęgnować stomię.
Mimo, że potrafisz to robić właściwie, czasami może okazać się, że pod płytkę Twojego worka stomijnego podcieka treść jelitowa, a worek odkleja się od Twojej skóry.
Najczęstsze przyczyny podciekania treści jelitowej to:

  • Podrażniona skóra (jeśli zmienił się kształt stomii, a nie dokonano korekty wycinanego otworu)
  • Zmienia kształtu brzucha (na skutek utraty lub wzrostu wagi)
  • Nieprawidłowe naklejanie płytki stomijnej
  • Nadmierne gazy
  • Czasami nasza skóra zmienia się, czego skutkiem może być niedokładne przyleganie płytki do brzucha
  • Gdy się intensywnie pocisz (gorąca pogoda, intensywne ćwiczenia) może dojść do podciekania treści jelitowej
  • Okres dojrzewania (intensywne poty, wzrost włosów, zmiana kształtów ciała)
  • Luźne stolce zwiększają ryzyko podciekania treści jelitowej – prosta zmiana diety powodująca zagęszczenie stolca – może jednocześnie zapobiec podciekaniu
  • Bardzo rzadko, podciekanie może wynikać z wad sprzętu stomijnego

Nie zaleca się stosowania środków nawilżających na skórę wokół stomii, gdyż znacznie zmniejsza to właściwości klejące płytek stomijnych.
W przypadku podciekania treści jelitowej możesz liczyć na pomoc swojej pielęgniarki stomijnej. Pamiętaj ten problem można łatwo rozwiązać.
Wypróżnianie przez odbyt
Czasami może się zdarzyć, że będziesz czuł potrzebę oddania kału normalnie przez odbyt. Przez odbyt wydala się śluz, który może być krwisty. Zwykle jest to stara krew. Jest to zupełnie naturalne, ale lepiej byś poinformował o tej sytuacji swoją pielęgniarkę i lekarza.

Dźwięki/Hałas

Niektóre posiłki i napoje w różny sposób wpływają na ludzi. Możesz spodziewać, że przez stomię będą wydobywać się głośne gazy, zwłaszcza w pierwszym okresie po operacji.
W ciągu 8 tygodni po operacji Twoja stomia będzie się zmieniać, obkurczy się i zmniejszy osiągając swoją ostateczną wielkość. W tym samym czasie, Twoje jelita będą na nowo podejmowały pracę czemu może towarzyszyć produkcja znacznej ilości gazów, które będą głośno wydostawały się przez stomię.
Gazy będą wydostawać się ze stomii, tak jak wcześniej wydostawały się przez odbyt. Jedyna różnica polega na tym, że gazów wydostających się ze stomii nie możesz kontrolować, bo stomia nie jest umięśniona i nie ma zwieraczy. Wydostawaniu gazów nie będą towarzyszyły, żadne nieprzyjemne zapachy, gdyż zastosowany w worku stomijnym filtr węglowy, będzie je neutralizował.
Możesz ograniczyć produkcję gazów odżywiając się regularnie.
Gazy mogą być głośne dla Ciebie, ale nie znaczy to, że inni też je słyszą. Wszystko zależy od tego co powiedziałeś swoim przyjaciołom po operacji. Jeśli masz wrażenie, że Twoja stomia produkuje dużo gazów i że są one głośne, lepiej by było, gdybyś powiedział swoim przyjaciołom o tym problemi, oni wesprą Cię w kontakcie z innymi, zapobiegając złośliwym komentarzom i wyjaśnią całą sytuację.
Jeśli stwierdzisz, że tylko czasem Twoja stomia produkuje znaczne ilości gazów, może to być uzależnione od stosowanej przez Ciebie diety. Pielęgniarka poradzi Ci jaką dietę stosować, by ograniczyć produkcję gazów. Możesz też zmienić używany sprzęt stomijny na ten, który ma bardziej wydajny filtr.

Niezbędna kosmetyczka

Powinieneś mieć zawsze przy sobie dodatkowy sprzęt stomijny, na przykład wtedy, gdy dojdzie do podciekania treści jelitowej pod płytkę stomijną. Gdy będziesz miał przy sobie dodatkowy sprzęt stomijny, to szybko i dyskretnie go wymienisz, przez co zminimalizujesz stres związany z takim wypadkiem.
Niektórzy używają małych kosmetyczek by w nich nosić dodatkowy sprzęt stomijny. Powinieneś zawsze mieć przy sobie: kilka chusteczek, torbę na zużyty worek stomijny, worek stomijny z wyciętym otworem i mały odświeżacz powietrza.
Nie musisz mieć przy sobie wielu worków stomijnych. Twoja kosmetyczka powinna być niewielka i dyskretna.

Podróżowanie/wakacje

Nie ma żadnych przeciwskazań byś podróżował, ale pamietaj że zawsze musisz brać ze sobą sprzęt stomijny. Jeśli podróżujesz samolotem, pamiętaj byś spakował do bagażu podręcznego 7 dniowy zapas sprzętu stomijnego (minimalny zapas to zapas na 5 dni), na wypadek zagubienia przez linii lotnicze Twojego głównego bagażu. Zapytaj swoją pielegniarkę stomijną o specjalny informator dotyczący podróżowania, a także o inne potrzebne informacje.
Jeśli wybierasz się do ciepłych krajów, możesz potrzebować więcej sprzętu stomijnego niż zwykle, dlatego że prawdopodobnie będziesz się bardziej pocić i będziesz musiał częściej zmieniać worek stomijny. Najlepiej też byś przechowywał sprzęt stomijny w chłodnym miejscu, by ochronić płytkę stomijną przed działaniem wysokiej temperatury.
Używaj kremu z filtrem słonecznym (w zależności od tego gdzie spędzasz wakacje), smaruj nim bliznę pooperacyjną dla ochrony.
Zabieraj ze sobą płyny zapobiegające odwodnieniu i pomagające uzupełnić elektrolity, np. Izostar, i leki które powstrzymają biegunkę – Loperamid.
W krajach o gorącym klimacie , będziesz się bardziej pocił, więc powinieneś dodawać do swojego pożywienia więcej soli i wypijać więcej płynów (niech to będzie przede wszystkim woda). Jeśli czujesz się spragniony, zmęczony i czujesz suchość w ustach, najprawdopodobniej doprowadziłeś swój organizm do odwodnienia, jeśli nie masz przy sobie napoju który uzupełni elektrolity, możesz wypić Coca Colę (nie dietetyczną; przed jej wypiciem odczekaj ok. 5 min, by się odgazowała), powinieneś też zjeść solone chipsy, które pomogą uzupełnić sód w Twoim organizmie.

Co mogę jeść i pić?

Treść jelitowa wydostająca się ze stomii może mieć różną konsystencję, duży wpływ na to ma to co jesz. Ważne jest byś dbał o to by Twoja dieta była różnorodna i zbilansowana.
Możesz jeść prawie wszystko co jadłeś przed operację, prawie, ale nie wszystko. Twój układ pokarmowy potrzebuje trochę czasu by przystosować się do nowego funkcjonowania.
Możesz poradzić się dietetyka, który doradzi Ci jak się odżywiać. Poniżej podajemy kilka pożytecznych wskazówek

Produkty, które powinieneś dokładnie przeżuwać: kukurydza, groszek, grzyby, brukselka, soczewica, cebula, grejpfrut, wiśnie, orzechy, popkorn, ananas

Rady:

  • Dokładnie przeżuwaj pożywienie
  • Spożywaj mniejsze porcje, za to jedz częściej
  • Obieraj produkty ze skórki
  • Unikaj surowego selera i marchewki nie są lekkostrawne i mogą doprowadzić do niedrożności stomii
  • Cola i solone chipsy możesz stosować w nagłych wypadkach, gdy grozi Ci odwodnienie a nie masz dostępu do elektrolitów w innej formie

Produkty powodujące zagęszczenie kału

  • Ogółnie produkty o niskiej zawartości błonnika
  • Biały chleb, makaron, ryż
  • Przetworzone zboża – płatki ryżowe lub kukurydziane
  • Gotowane, tłuczone, pieczone ziemniaki (bez skórki) lub chipsy
  • Warzywa korzenne – bez skórki
  • Banany
  • Jogurt
  • Masło orzechowe
  • Pieczone jabłka
  • Suche jedzenie – krakersy, paluszki, ciastka
  • Kus kus
  • Ser
  • Jajka
  • Żelki i produkty zawierające żelatynę

Produkty powodujące powstawanie gazów

  • Napoje gazowane – przelej do szklanki i odczekaj 5 minut by się odgazowały
  • Cebula, por
  • Brukselka, kalafrior, szpinak, brokuły
  • Groszek, soczewica
  • Jajka
  • Ser
  • Orzechy
  • Suszone owoce
  • Curry
  • Kukurydza

Produkty powodujące biegunki

  • Ogólnie produkty o dużej zawartości błonnika
  • Owoce – staraj się je spożywać bez skórki
  • Jabłka, pomarańcze, gruszki, grajpfruty, wiśnie
  • Soki owocowe – wyciskane soki owocowe, spróbuj je rozcieńczać
  • Warzywa – zielone warzywa, kapusta, cebula
  • Napoje zawierające kofeinę np. Red Bull

Produkty redukujące ilość gazów:

  • Mięta w formie herbaty/tabletek/napoju
  • Węgiel aktywny w tabletkach
  • Herbatka koperkowa
  • Spożywaj niewielkie posiłki – za to często
  • Żuj nasiona kardamonu
  • Napoje probiotyczne
  • Jogurt naturalny

Leki i produkty mające wpływ na wygląd stolca

  • Żelazo – ciemna barwa stolca
  • Antybiotyki – zmieniają kolor, zapach i konsystencję stolca
  • Buraki – mogą zmieniać kolor stolca na czerwony
  • Ryba – może zmienić zapach stolca
  • Sok z czarnej porzeczki – może zmieniać kolor stolca na czerwony

Suplementy soli (sodu)

W związku z tym, że Twoja stomia została wyłoniona na jelicie cienkim nie masz możliwości absorbowania soli z pożywienia. Dlatego powinieneś stosować suplementy sodu (soli). Możesz dodawać więcej ilości soli do spożywanych przez Ciebie posiłków, jedzenie solonych chipsów, lub picie napojów zawierających elektrolity (Izostar). Dodatkowe informacje na ten temat, możesz uzyskać od swojej pielęgniarki lub lekarza.

Rozdział dla rodziców

Poruszone w tym rozdziale zagadnienia powineneś omówić z rodzicami.

Informacje ogólne

  • Słuchaj swojego dziecka
  • Pozwól dziecku zadawać pytania
  • Pozwól dziecku rozmawiać z personelem medycznym w cztery oczy
  • Musisz też zadawać pytania
  • Szukaj pomocy w grupach wsparcia dla rodziców
  • Powinniście być przygotowani na to, że wasze dziecko dorośnie i będzie zadawać pytania dotyczące:
    • edukacji
    • pracy
    • związków międzyludzkich (seksu)

Lekarze będą zarówno z Wami jak i z Waszym dzieckiem rozmawiali na temat operacji wyłonienia stomii. Rozmowa ta będzie dotyczyła zarówno ryzyka jak i korzyści wynikających z tej operacji.

Alkohol

Kiedy skończysz 18 lat, będziesz mógł legalnie nabywać i spożywać alkohol. Nadmierne spożywanie alkoholu może prowadzić do odwodnienia.

  • Alkohol powoduje rozwodnienie treści jelitowej
  • Piwo może powodować produkcję nadmiernej ilości gazów
  • Przygotowując się do imprezy upewnij się, że masz pełny żołądek – nie upijesz się tak szybko
  • Pamiętaj, że picie alkoholu spowoduje konieczność częstszego opróżniania worka stomijnego
  • Pij alkohol ale pamiętaj o umiarze, bo może to doprowadzić do odwodnienia Twojego organizmu
  • Puszka Coli (nie dietetyczna) i solone chipsy mogą zapobiec odwodnieniu.

Prześladowanie

Każde dziecko może być prześladowane przez swoich rówieśników z wielu powodów. Bycie innym może sprawić, że młodzi ludzie mogą uczynić Ciebie celem swoich docinków.
W takiej sytuacji zawsze możesz zwrócić się do nauczycieli i pedagoga. Twój lekarz/pielęgniarka szkolna/ pracownik socjalny lub psycholog szkolny udzielą Ci niezbędnej pomocy.